Zakład Patomorfologii Nowotworów

Kierownik: prof. dr hab. n. med. Janusz Ryś
tel. 12 63 48 318
e-mail: janusz.rys@onkologia.krakow.pl

Struktura Zakładu
Pracownia Histologiczna
Pracownia Immunohistochemii i Technik Specjalnych
Pracownia Mikroskopii Elektronowej
Pracownia Cytometrii Przepływowej
Pracownia Diagnostyki Rozrostów Układu Chłonnego

Pracownicy Zakładu
dr n. med. Agnieszka Harazin-Lechowska - Z-ca Kierownika Zakładu
dr n. med. Anna Kruczak - Kierownik Pracowni Immunohistochemii i Technik Specjalnych
dr n. med. Andrzej Gruchała - Kierownik Pracowni Diagnostyki Rozrostów Układu Chłonnego
prof. nadzw. dr hab. n. med. Beata Biesaga
mgr biol. Dominika Dańda
prof. dr hab. n. med. Anna Gasińska
mgr biol. Marta Król
dr n. med. w zakresie biologii medycznej - Katarzyna Mularz
mgr biol. Magdalena Rozmus-Piętoń
prof. nadzw. dr hab. n. med. Dorota Słonina
mgr biol. Agnieszka Stalmach
dr n. biol. Maria Vogelgesang
dr n. med. w zakresie biologiii medycznej - Bożena Ambroziak-Lackowska
mgr biol. Agnieszka Jaszcz - Gruchała
mgr biol. Katarzyna Knapczyk
mgr biol. Urszula Marchińska-Osika
mgr biol. Urszula Rychlik
mgr biol. Iwona Świątkiewicz
lek. med. Aleksandra Ambicka
lek. med. Krzysztof Halaszka
lek. med. Grzegorz Januś
lek. med. Paweł Majchrzak
lek. med. Julia Moskal
lek. med. Marcin Przewoźnik
lek. med. Joanna Wysocka
mgr biol. Ewa Samborska - Kierownik Pracowni Molekularno-Genetycznej
mgr biol. Kaja Majchrzyk
prof. nadzw. dr hab. n. med. Joanna Niemiec
dr n. med. w zakresie biologii medycznej Agnieszka Adamczyk
dr n. med. w zakresie biologii medycznej Artur Kowalik - Konsultant
mgr inż. Anna Janecka-Widła
mgr inż. Magdalena Skonieczny

Zakład Patomorfologii Nowotworów prowadzi działalność naukowo-badawczą z zakresu patomorfologii onkologicznej. Przedmiotem zainteresowania pracowników naukowych Zakładu są w szczególności nowotwory tkanek miękkich, piersi i rozrostu układu chłonnego a także wybrane rzadkie nowotwory człowieka.

  1. Ocena kliniczno-morfologicznych parametrów o znaczeniu diagnostycznym w raku zrazikowym piersi
    We współpracy z Kliniką Chirurgii Onkologicznej prowadzone są retrospektywne badania morfologicznych czynników o znaczeniu rokowniczym u chorych na raka zrazikowego piersi. Retrospektywna ocena histologiczna raków piersi u chorych leczonych w krakowskim oddziale Centrum Onkologii w latach 1984-1996 pozwoliła na zidentyfikowanie 56 przypadków raka zrazikowego piersi. Za podstawę rozpoznania przyjęto współczesne kryteria: obraz morfologiczny i ujemny wynik reakcji immunohistochemicznej na obecność kadheryny E. Wyróżniono dwie odrębne morfologiczne postaci raka zrazikowego: klasyczną (40 przypadków) i atypową (16 przypadków).
  2. Ocena roli badań immunohistochemicznych, cytogenetycznych i molekularnych w ocenie rokowania u chorych na mięsaki tkanek miękkich (badanie wieloośrodkowe we współpracy z Katedrą i Zakładem Biologii i Genetyki Akademii Medycznej w Gdańsku kierowaną przez prof. dr hab. med. Janusz Limona) W ramach przeprowadzonego projektu badawczego poddano reklasyfikacji, 337 guzów zakwalifikowanych pierwotnie do złośliwych nowotworów tkanek miękkich, w przypadku których dysponowano równocześnie wynikami badań cytogenetycznych. Na podstawie powtórnej analizy morfologicznej zgodnie z najnowszym podziałem histologicznym mięsaków tkanek miękkich (WHO, 2002) wyłoniono 299 mięsaków tkanek miękkich, wśród których najczęstszymi były tłuszczakomięsaki (69 guzów), mięsaki maziówkowe (44 przypadki), śluzakowłókniakomięsaki (myxofibrosarcoma) (42 guzy) oraz niezróżnicowane mięsaki pleomorficzne (MFH, storriform-pleomorfic) (34 guzy). We wszystkich 229 badanych złośliwych guzach tkanek miękkich oznaczono stopień złośliwości histologicznej oraz wybrane parametry morfologiczne takie jak zatory z komórek nowotworowych w świetle naczyń czy naciekanie osłonek nerwowych, indeks mitotyczny, ekspresję białka P53 i metalotioneiny, ekspresję antygenu proliferacyjnego Ki67 (MiB1), ploidię komórek guza oraz odsetek komórek nowotworowych w fazie S i G2M cyklu komórkowego. Omawiane parametry oznaczane histologicznie i immunohistochemicznie oraz badane w cytofluorymetrze przepływowym porównano z oceną rodzaju aberracji chromosomowych w badaniu cytogenetycznym. Statystyczna analiza przeżyć u chorych leczonych na złośliwe mięsaki o wysokim stopniu złośliwości (G2/G3), wykazała iż czynnikami wpływającymi niezależnie na odsetek 5 letnich przeżyć całkowitych są: stopień zaawansowania klinicznego choroby w skali TNM (p<0,0001), obecność lub brak zatorów z komórek guza w świetle naczyń krwionośnych (p<0,0001) oraz wystąpienie aberracji strukturalnych w wybranych chromosomach: 1p11 (p<0,0001), 1p12 (p=0,0192) and 14q10 (p=0,0003). Ryś J., Iliszko M., Lasota J., Sokołowski A., Kordek R., Sowa P., Iżycka-Świeszewska E., Chosia M., Kruczak A., Lackowska B., Wysocka J., Markiewicz D., Moskal Harazin-Lechowska A., Skotnicki P., Jaszcz-Gruchała A., Wasilewska A., Vogelgesang M. Dzięgiel P., Miettinen M, Limon J.: Selected chromosomal aberrations as prognostic parameters in high-grade soft tissue sarcoma (publikacja w przygotowaniu do druku)
  3. Reklasyfikacja chłoniaka Hodgkina i chłoniaków nieziarniczych u chorych leczonych w krakowskim oddziale Centrum Onkologii
    Celem pracy było stworzenie bazy przypadków chłoniaka Hodgkina rozpoznanych w Zakładzie Patologii Nowotworów w latach 1981-1999 i ich reklasyfikacja zgodnie z obowiązujących podziałem WHO 2001. Reklasyfikacja miała na celu, przede wszystkim, wyłonienie z tej grupy chłoniaków nieziarniczych, które wcześniej, bez uwzględnienia nowoczesnych badań immunohistochemicznych nie mogły być poprawnie rozpoznane. Reklasyfikacja objęła 202 przypadki; spośród nich w 11 (5%) zmieniono rozpoznanie na chłoniaka nieziarniczego (w dziewięciu przypadkach rozpoznano chłoniaka z komórek szeregu B, w dwóch- chłoniaka powstałego na bazie limfadenopatii angioimmunoblastycznej) W drugim etapie pracy dokonano reklasyfikacji 131 chłoniaków nieziarniczych rozpoznawanych w latach 1991-1999. Powtórna ocena morfologiczna badanych przypadków, uzupełniona o dodatkowe badania immunohistochemiczne, wykazała znaczne różnice w rozpoznaniach (stawianych w oparciu o poprzednią klasyfikację Working Formulation oraz aktualnie obowiązującą klasyfikację WHO 2001), zwłaszcza w grupie chłoniaków centroblastyczno-centrocytarnych
  4. W ramach prowadzonych badań morfologicznych nad rzadkimi nowotworami człowieka scharakteryzowano niezwykle rzadki guz o typie „Pecoma” zbudowany z komórek epitelioidnych, umiejscowiony w obrębie więzadła sierpowatego i szerokiego jajnika. Dotychczas w piśmiennictwie opisano jedynie pojedyncze przypadki wspomnianego nowotworu o tej lokalizacji. Na podstawie obrazu morfologicznego zasugerowano, iż nowotwór o typie Pecoma, zbudowany z komórek epitelioidnych, może mieć złośliwy przebieg klinicznych, co zostało potwierdzono w trakcie klinicznej obserwacji chorej (wznowa po 11 miesiącach w postaci licznych wszczepów w miednicy, udokumentowana cytologicznie)

Wybrane publikacje

  1. Was H., Cichoń T., Smolarczyk R, (…), Lackowska B et al. (2006) Overexpression of heme oxygenase-1 in murine melanoma: increased proliferation and viability of tumor cells, decreased survival of mice. Am J Patrol.; 169: 2181-2198.
  2. Kopiński P., Sładek K., Szczeklik J., (…) Lackowska B. et al. (2006) Expression of insulin-like growth factor-I (IGF-I) in alveolar macrophages and lymphocytes obtained by bronchoalveolar lavage (BAL) in interstitial lung diseases. Folia Histoch Cytoch.; 44: 249-258.
  3. Lubiński J., Górski B., Huzarski T., Byrski T. (…) Ryś J. i wsp. (2006) BRCA1-positive breast cancers in young women from Poland. Breast Cancer Res Treat, 16: 71-6.
  4. Skotnicki Piotr., Ryś Janusz., Mituś Jerzy., Blecharz Paweł. (2008) Obraz kliniczny naciekającego zrazikowego raka piersi. Współczesna Onkologia; 12: 6-10.
  5. Gliński Bogdan, Dymek Paweł, Ryś Janusz, Walasek Tomasz: Mięsak nabłonkopodobny – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa. Współczesna Onkologia 2008, 12, 95-98
  6. Ryś Janusz, Skotnicki Piotr, Blecharz Paweł, Jakubowicz Jerzy (2008) Naciekający rak zrazikowy piersi – wybrane cechy w badaniach immunohistochemicznych i cytometrycznych. Diagn Lab.; 44: 95-99.
  7. Lasota J., Kuban W., Wardelman E., Dębiec-Rychter, Merkelbach-Bruse S., Sciot R., Rys J., Steigen S.E., Iwanik K., Holden J.A., Jerzak Dobosz A., Schildhaus H.U., Miettinen M. (2008) KIT codon 558 insertions in gastrointestinal stromal tumors. Analysis of 17 rare KIT mutation. Hum Patrol.; 39: 1728-1736.
  8. Skotnicki P., Ryś J., Łuczyńska E., Blecharz P., Jakubowicz J. (2008) Wybrane problemy przedoperacyjnej diagnostyki chorych na naciekającego zrazikowego raka piersi. Onkologia i Radioterapia; 2: 11-15.
  9. J.Ryś, K,Karolewski, J.Pudełek., A.Kruczak., A.Wasilewska, M.Vogelgesang, Z.Kojs. (2008) Perivascular epithelioid tumor (Pecoma) of the falciform/ broad ligemant. Pol J Patrol; 59:211-215.

iso lifescience